Calcaneus fracturen

Classificatie

·       Essex-Lopresti:

-          Extra-articulair: processus anterior, avulsie tuberositas, sustentaculum, corpus

-          Intra-articulair: tongue-type

-          Intra-articulair: joint depression-type

·       Sanders (CT-classificatie)

De mate van impressie van een calcaneusfractuur wordt vanouds uitgedrukt in de hoek van Böhler. Een belangrijker onderscheid i.v.m. de prognose is dat tussen extra-articulaire en intra-articulaire fracturen.

Röntgendiagnostiek

Het Röntgenonderzoek bestaat uit een laterale opname en axiale opname. Het posterieure talocalcaneaire (PTC) gewricht kan beter op een Brodén opname beoordeeld worden. De operatie-indicatie wordt in principe op deze foto’s gesteld. In dat geval ook pre-operatieve CT-scan ter definitieve identificatie van het letsel.

Behandeling

·       Conservatief:

-          de meeste extra-articulaire calcaneusfracturen

-          intra-articulaire fracturen, die weinig gedisloceerd, ernstig comminutief of open zijn

-          fracturen bij incoöperatieve patiënten, hoge leeftijd, DM, rokers, perifere vaatziekten,  osteoporose

Na één week onbelast mobiliseren met behulp van elleboog­krukken gedurende nog 7 weken. Verwijzing naar de orthopedi­sche werkplaats of schoenmaker voor aanmeting van aangepast schoeisel. Incidenteel kan een Viscoheel (beiderzijds) een alterna­tief zijn bij eenvoudige fracturen. Na ± 8 weken heeft de hiel de definitie­ve vorm herkregen door afnemen van de zwelling. Dan is het aanmeten van schoeisel mogelijk. De vervaardiging ervan duurt ca. 3 weken, zodat de schoen meestal klaar is tegen het moment dat patiënt, 12 weken na het ongeval mag belasten.

·       Operatief:

-          avulsiefractuur van de achillespees: Zuggurtung-osteosynthese met 2 Kirschner­draden en een cerclage, welke om de achillespees en de aanhech­ting van de fascia plantaris verloopt.

-          gedisloceerde intra-articulaire fracturen komen voor open repositie en interne fixatie in aanmerking. Het doel daarbij is zowel herstel van het gewrichtsvlak als van de vorm van de calcaneus en daarmee de voet. De weke delen situatie laat deze ingreep meestal pas na 10-14 dagen toe. De standaard benadering is via lateraal waarbij een voorgevormde calcaneusplaat wordt aangebracht.

-          sterk gedisloceerde extra-articulaire fracturen: bij voorkeur gesloten repositie en K-draad fixatie. Evt. ORIF.

Nabehandeling

·       Conservatief: gedurende 1 week hoogleggen en actieve beweging van met name het bovenste spronggewricht.

·       Operatief: drukverband of gipsspalk. Opstaan op geleide van zwel­ling. Onbelast mobiliseren tot 10 weken post-operatief. Avulsiefractuur Achillespees 6 weken OBLG.

Nacontrole

·       Klinisch: 2,6 wkn, 3 mnd, 6 mnd, 12 mnd.

·       Radiologisch: 6 wkn 3 mnd, 12 mnd.

Complicaties

·         wondgenezings stoornissen

·         compartiment syndroom

·         sensibiliteits uitval laterale voet

·         langdurige pijnklachten

·         arthrose OSG

Level of evidence  III

Referenties

1.    Bridgman SA, Dunn KM, McBride DJ, Richards PJ. Interventions for treating calcaneal fractures (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 3 2002. Oxford: Update Software.

2.    Tufescu TV, Buckley R. Age, gender, work capability, and worker's compensation in patients with displaced intraarticular calcaneal fractures. J Orthop Trauma 2001 May;15(4):275-9.

3.    Richards PJ, Bridgman S. Review of the radiology in randomised controlled trials in open reduction and internal fixation (ORIF) of displaced intraarticular calcaneal fractures. Injury 2001 Oct;32(8):633-6.

4.    Sanders R. Displaced intra-articular fractures of the calcaneus. J Bone Joint Surg Am 2000 Feb;82(2):225-50.

5.    Sanders R, Fortin P, DiPasquale T, Walling A. Operative treatment in 120 displaced intraarticular calcaneal fractures. Results using a prognostic computed tomography scan classification. Clin Orthop 1993 May;(290):87-95.

6.    Zwipp H, Tscherne H, Thermann H, Weber T. Osteosynthesis of displaced intraarticular fractures of the calcaneus. Results in 123 cases. Clin Orthop 1993 May;(290):76-86.

Websites

1.    Wheeless' Textbook of Orthopaedics.